İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi
IYYU Journal of PhytoPharmacy

Safran (Crocus sativus L.), depresif belirtiler üzerindeki potansiyel etkileri nedeniyle son yıllarda giderek artan sayıda klinik araştırmaya konu olmuştur. Randomize kontrollü çalışmalar, safranın özellikle hafif ve orta şiddetteki depresyonda plaseboya üstün olabileceğini; bazı kısa süreli çalışmalarda ise fluoksetin, sertralin, sitalopram ve imipramin gibi antidepresanlarla benzer sonuçlar verebildiğini düşündürmektedir. Bu derlemenin amacı, safranın yalnızca etkinlik verilerini özetlemek değil, olumlu etkinlik sinyallerinin neden henüz güçlü ve standartlaştırılmış klinik bir öneriye dönüşmediğini eleştirel olarak değerlendirmektir. Güncel meta-analizlerde Beck Depresyon Ölçeği gibi öz-bildirim araçlarında anlamlı iyileşme bildirilmesine karşın, klinisyen tarafından değerlendirilen Hamilton Depresyon Ölçeği sonuçlarının aynı tutarlılığı göstermemesi önemli bir kanıtlar arasındaki uyumsuzluğa işaret etmektedir. Ayrıca antidepresanlarla yapılan karşılaştırmaların çoğu formal eşdeğerlik veya non-inferiority tasarımında değildir. Preparatların aktif bileşenleri, kullanılan bitki bölümü, dozları, uygulama süreleri ve standartlaşma yöntemlerindeki farklılıklar genellenebilirliği sınırlandırmaktadır. Kısa dönem tolerabilite genel olarak olumlu görünmekle birlikte gebelikte terapötik kullanım, yüksek dozlar, olası ilaç etkileşimleri ve uzun dönem güvenlilik açısından önemli kanıt boşlukları bulunmaktadır. Mevcut kanıtlar safranın özellikle hafif ve orta şiddette depresif belirtilerde ve tamamlayıcı tedavi yaklaşımında umut verici olabileceğini göstermektedir. Bununla birlikte standart antidepresanların kanıtlanmış bir alternatifi olarak kabul edilmeden önce daha güçlü, uzun süreli ve standardize çalışmalara ihtiyaç vardır.

Akciğer kanseri dünya genelinde en sık teşhis edilen ve mortalitesi en yüksek kanser türlerinden biridir. Mevcut tedavilerin sağlıklı dokular üzerindeki sitotoksik etkileri, bitkisel kökenli alternatif ajanlara ilgiyi artırmıştır. Bu çalışmada Lippia citriodora L. (limon otu) bitkisinin başlıca fitokimyasallarının ilaç adayı olma potansiyeli tsilico olarak değerlendirilmiştir. Gereç ve Yöntem: Limon otu bitkisinde yaygın olarak bulunduğu rapor edilen altı bileşiğin (spatulenol, sitral, geraniol, limonen, ar-kurkumen, neral) yapıları PubChem'den alınmış; farmakokinetik, ilaç benzerliği ve toksisite parametreleri SwissADME, ADMETlab 3.0 ve ProTox 3.0 ile tahmin edilmiştir. ADMET profillerine göre seçilen limonen ve sitral, 53BP1 (PDB ID: 8SWJ) ile Kaspaz-3 (PDB ID: 6X8I) proteinlerine karşı SwissDock üzerinden AutoDock Vina ile kenetlenmiş; etkileşimler BIOVIA Discovery Studio Visualizer ile analiz edilmiştir. Bulgular: Spatulenol, sitral, geraniol ve neral Lipinski'nin beşli kuralına tam uyum göstermiş; ar-kurkumen logP değeriyle (5.693) kuralı ihlal etmiştir. Limonen kurala uymakla birlikte heteroatom içermemesi nedeniyle aşırı lipofilik bir profil sergilemiştir. En yüksek bağlanma afinitesi limonen–53BP1 kompleksinde (−6.108 kcal/ mol) elde edilmiş; bunu limonen–Kaspaz-3 (−5.026), sitral–53BP1 (−4.990) ve sitral–Kaspaz-3 (−4.010 kcal/ mol) izlemiştir. Limonenin bağlanması Pi-sigma ve Pialkil etkileşimleriyle sağlanırken sitral 53BP1 ile ilave bir hidrojen bağı kurmuştur. Sonuç: Sitral, geraniol ve neral en uygun ADMET profillerini sergilerken limonen her iki hedefe de en güçlü bağlanmayı göstermiştir. Limonenin hem 53BP1 hem de kaspaz-3 ile çift hedefli etkileşimi, bu molekülün deneysel antikanser araştırmaları için aday olabileceğini düşündürmektedir. Bulgular hesaplamalı öngörüler olup in vitro ve in vivo çalışmalarla doğrulanmalıdır.